Landschapspijn

Soms kom je langs zo’n stukje buitengebied waar je ineens voelt hoe je hart ineenkrimpt. Je wilt er zo snel mogelijk weg, omdat je er niet goed kunt ademen. Dat wordt landschapspijn genoemd. Je hoort er meestal ook geen vogeltjes; want die willen daar ook niet zijn. Het is zo’n soort gebied waar de natuur geweld is aangedaan door industrieparken, distributiecentra en megastallen die niet of slecht zijn ingepast in het landschap.

Koester het landschap in Oisterwijk

Tijdens het recente symposium ‘Koester het Brabantse Landschap’ in het Provinciehuis, gelegen op de rand van stad en land, ging het over deze landschapspijn. We werden er aan herinnerd dat landschap niet alleen gaat over het buitengebied. Het omvat ook de steden en de dorpen. Landschap stopt niet bij de gemeentegrens. De bomen in onze straten en tuinen maken er evenzo goed deel van uit als de elzenbosjes, poelen, akkers, bossen en vennen in het buitengebied. Zo komt de bonte specht ’s winters in mijn tuin aan de opgehangen pinda’s tikken, op zijn kop hangend aan de onderkant van de streng. Spot ik een koninginnepage tussen de korenbloemen in mijn border. En wipt ineens een rode eekhoorn van mijn platte dak over de rozenboog om te verdwijnen in de pruimenboom achterin de tuin.

Driestammige zomereik

Zwaar gesnoeide boom Wim Schoenmakers
Bomenleed Wim Schoenmakers 
Nu komt er een mailtje binnen over een monumentale dubbele eikenboom. Die stond op het terrein van een voormalige school. Bij de sloop van de school en de bouw 
van woningen is kapvergunning voor deze bijzondere driestammige zomereik geweigerd. Dit dankzij het bezwaar van buurtbewoners die door de rechter in het gelijk waren gesteld. Gered door de buurt en de rechter, kreeg de boom zomaar ineens dode takken en werd hij vervolgens zo ‘gesnoeid’ dat zijn sterven niet lang op zich zal laten wachten. Intussen kan hij nog wel dienen als ophangpunt voor een schommel voor de kinderen die op dat terrein kennelijk komen wonen.
 

 

 

 

 

 

 

Nu dit mailtje binnenkomt,

Nu er sprake is van een mislukte herplant van bomen langs de Akkerweg,

Nu er een plan is om de Grote Oude Linde in de Kerkstraat opeens te verwijderen, ook al lieten de recente stormen hem staan,

Nu de bomen, waar de stormen natuurlijk natuurbeheer op hebben gepleegd, zijn afgevoerd en hun plantvakken plots zijn dichtgestraat,

Nu de 30 Kerkstraat-lindes zijn verdwenen,

Nu er op het Lindeplein geen lindes mochten komen,

Nu de openbare ruimte op het monumentale KVL-terrein wordt gevuld met betonplaten en gras, en een van de historische platanen het veld dreigt te moeten ruimen voor nog een flatgebouw,

ging het volgende door me heen:


Wat voegt de mens eigenlijk toe aan de aarde?


Wat bomen en planten toevoegen is helder:

ze zetten CO2 om in zuurstof, zodat wij als mensen goed kunnen blijven ademen.

Ze vangen fijnstof op uit de lucht zodat wij als mensen goed kunnen blijven ademen.

Ze bieden schaduw, zodat wij als mensen beschermd worden tegen overdoses zonnehitte en –straling.

Ze leveren voedsel aan mensen en dieren.

Ze houden aarde vast en gaan daarmee erosie tegen, zodat we als mensen het land kunnen blijven bewerken.

Hun dode hout bied brandstof om ons mensen warm te houden.

Hun dode blad biedt voedsel voor de aarde zodat die vruchtbaar blijft.

Hun beweeglijk groen biedt een zachte aanblik en dempt verkeerslawaai, zodat onze ogen en oren rust krijgen. 

En zo is er vast nog wel meer te noemen, als je er even voor gaat zitten.


Wat voegt de mens toe aan de aarde? In ieder geval:

een hoop plastic,

steen,

CO2,

klimaatverandering,

cultuur,

arbeid,

zorg,

en – met een beetje geluk - bewustzijn.


Dat bewustzijn maakt ons in principe net zo nuttig voor de aarde als de bomen.

Als het ontbreekt zijn we vooral hele schadelijke verbruikers van iets dat ons in staat stelt te leven.


Al in de 2e eeuw na Christus kenden ze in China 180 aanwijzingen voor bewust natuurbeheer. Een daarvan: kap niet onnodig bomen.


Het volstaat niet te zeggen: ze bakken er in China ook niets van. Wat bakken wij ervan?


Hoeveel landschapspijn willen wij onze kinderen en kindskinderen bezorgen? Of zal het hun tijd ook wel weer duren?


Namens het Biodiversiteitsteam Oisterwijk

Namens alle natuurliefhebbers in Oisterwijk

Lilian van der Vaart, Joop van Hezik, Wim Schoenmakers.

Volg ons op :

 |  |

Copyright © B-Team Oisterwijk 2014. All Rights Reserved.